Jak dopasować zabezpieczenie przejść instalacyjnych do rur i kabli w hali przemysłowej

Spis treści

• Trzy parametry decydujące o doborze uszczelnienia
• Metody izolacji przewodów a struktura przegrody
• Najczęstsze błędy montażowe i rama decyzyjna

W typowej hali przemysłowej ściany oddzielające strefy pożarowe często przecinają dziesiątki rur i wiązek kablowych niezbędnych do zasilania maszyn. Każdy taki punkt narusza barierę o określonej klasie odporności, na przykład EI 120. Nawet pojedynczy otwór technologiczny o średnicy zaledwie 200 mm stanowi potencjalną drogę dla ognia, trujących gazów i gęstego dymu. Prawidłowo zaprojektowane przejście instalacyjne ma za zadanie przywrócić pierwotną szczelność przegrody budowlanej. Zabezpieczenie musi jednocześnie chronić samą instalację oraz gwarantować całkowitą ciągłość oddzielenia przeciwpożarowego w warunkach ekstremalnego obciążenia termicznego. Wybór odpowiedniego rozwiązania technicznego wymaga analizy kilku wzajemnie powiązanych czynników.

Trzy parametry decydujące o doborze uszczelnienia

Zgodnie z wymaganiami paragrafu 234 Warunków Technicznych, projektowanie odpowiedniej izolacji opiera się na trzech fundamentalnych parametrach wejściowych. Pierwszym kryterium pozostaje charakter samej instalacji przechodzącej przez przegrodę. Niepalne rury stalowe lub żeliwne zachowują się podczas pożaru zupełnie inaczej niż przewody miedziane, a jeszcze odmienną specyfikę wykazują polwinitowe osłony grubych kabli elektrycznych. Każdy z tych materiałów wymaga zastosowania innego mechanizmu ochrony przed wysoką temperaturą.

Przeczytaj również: Zastosowanie płyt ogniochronnych w budownictwie i przemyśle

Drugim czynnikiem decydującym o doborze materiałów jest struktura oraz rodzaj samej ściany lub stropu. Sztywne konstrukcje żelbetowe o grubości minimum 150 mm dają zupełnie inne możliwości montażowe niż lekkie ścianki działowe z płyt gipsowo-kartonowych. Właściwości nośne przegrody bezpośrednio determinują bezpieczny sposób kotwienia układu ogniochronnego.

Przeczytaj również: Jak przebiega montaż systemów przeciwpożarowych?

Trzecią daną wejściową jest wymagana klasa odporności ogniowej całego elementu oddzielającego, wyrażana symbolami takimi jak EI 60 lub EI 120. Zastosowany materiał izolacyjny musi bezwzględnie osiągać parametry izolacyjności i szczelności równe barierze budowlanej. Oznacza to, że cały układ przez określoną liczbę minut powstrzyma rozprzestrzenianie się płomieni oraz nie dopuści do przekroczenia krytycznej temperatury na nienagrzewanej powierzchni.

Przeczytaj również: Malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych: jak działa i dlaczego jest ważne

Metody izolacji przewodów a struktura przegrody

Chociaż rury stalowe i kable zasilające często przechodzą przez ten sam otwór technologiczny, wymagają wykorzystania innej technologii zabezpieczeń. Rury przewodzące ciepło uszczelnia się przy użyciu mas ogniochronnych, które precyzyjnie wypełniają przestrzeń wokół izolacji z wełny mineralnej. Taka konstrukcja skutecznie odcina transfer wysokiej temperatury na drugą stronę strefy. Z kolei kable elektryczne topią się podczas pożaru, zostawiając pustą przestrzeń w ścianie. W ich przypadku optymalnym rozwiązaniem są specjalistyczne pianki lub poduszki pęczniejące. Pod wpływem gwałtownego wzrostu ciepła zwiększają one swoją objętość i błyskawicznie zamykają światło kanału. Jeśli w jednym miejscu przebiegają instalacje mieszane, stosuje się zaawansowane systemy modułowe.

Konstrukcja fizyczna zabezpieczenia zależy również od wymiarów przegrody. W masywnych ścianach sztywnych o grubości powyżej 125 mm stosuje się gęste masy wypełniające dopasowane do głębokości przewiertu. Istotnym aspektem pozostaje też codzienne zachowanie samej instalacji. Wahania temperatury tłoczonego medium powodują naturalne wydłużanie się i kurczenie rur. Dlatego elastyczne systemy izolacyjne muszą bezawaryjnie kompensować ruchy termiczne instalacji bez pękania powłoki ochronnej.

Przy bardzo dużych otworach o nietypowych kształtach standardowe pasty i pianki okazują się niewystarczające. W takich sytuacjach projektuje się kompleksowe przepusty przeciwpożarowe, które opierają się na niezawodnych rozwiązaniach systemowych. Podstawę konstrukcyjną stanowią często płyty ogniochronne Promat, tworzące stabilną ramę nośną dla całego wypełnienia. Firma Gas-Poż-Bis z siedzibą w Zgierzu, działająca na rynku od 1992 roku, dostarcza materiały potrzebne do montażu takich zabezpieczeń, zaopatrując zakłady przemysłowe oraz wykonawców budowlanych. Dopasowane płyty i masy systemowe gwarantują, że wypełnienie dużych gabarytowo przejść instalacyjnych spełni rygorystyczne normy badawcze PN-EN 1366.

Najczęstsze błędy montażowe i rama decyzyjna

Nawet najlepiej zaprojektowane przejście straci swoje właściwości w wyniku błędów popełnionych na etapie wykonawstwa. Monterzy często decydują się na zbyt płytkie wypełnienie szczelin masą ogniochronną, co drastycznie obniża faktyczny czas izolacyjności termicznej. Innym groźnym przeoczeniem jest zignorowanie naturalnej dylatacji przewodów. Brak elastyczności wokół pracującej rury prowadzi do szybkiego wykruszania się sztywnej masy pod wpływem drgań maszyny. Poważnym naruszeniem przepisów bywa też dobór materiałów bez rzetelnego sprawdzenia aprobaty technicznej, która dopuszcza dany preparat do stosowania z konkretnym typem ściany.

Prawidłowe zabezpieczenie instalacji wymusza przyjęcie szerokiej perspektywy w momencie projektowania hali. Właściwa decyzja opiera się na rygorystycznej analizie gęstości ułożenia rur i kabli, nośności samej przegrody oraz planów rozbudowy zakładu produkcyjnego. Jeśli inwestor zakłada częste dokładanie nowych wiązek elektrycznych, stałe zalewanie otworów twardą zaprawą ogniochronną zamknie drogę do łatwej rozbudowy. W takich scenariuszach zastosowanie demontowalnych poduszek lub elastycznych modułów pozwala na bezinwazyjną modernizację infrastruktury obiektu. Ścisłe przestrzeganie wytycznych z dokumentacji technicznej wybranego systemu to jedyny sposób na bezproblemowe utrzymanie stabilnych stref pożarowych.